Prawo o ochronie sygnalistów w Unii Europejskiej

Polska ustawa o ochronie sygnalistów weszła w życie 25 września 2024. Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej były zobowiązane do wdrożenia unijnego prawa o ochronie sygnalistów na poziomie krajowym w formie odpowiedniego aktu prawnego.

Obowiązek transpozycji i zakres ustawy o sygnalistach wyznacza Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.

Aby zachować zgodność z przepisami ustawy, pracodawca powinien wdrożyć bezpieczny system dla sygnalistów obsługujący zgłaszanie naruszeń i zarządzanie zgłoszeniami.

Umów się na online demo systemu obsługi zgłoszeń

Choć wiele państw miało własne krajowe ustawy o sygnalistach jeszcze przed 2019 rokiem, każde z nich musi je dostosować do zakresu dyrektywy, aby spełnić unijne standardy.

Zgodnie z art. 26 dyrektywy termin wejścia w życie krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do jej wdrożenia upłynął 17 grudnia 2021 r. dla firm zatrudniających powyżej 250 pracowników. Dla podmiotów sektora prywatnego zatrudniających od 50 do 249 pracowników ten termin przesunięto na 17 grudnia 2023 r.

Stan prac nad ustawą o sygnalistach w poszczególnych krajach UE przedstawiono poniżej. Tylko osiem państw członkowskich przyjęło przepisy przed terminem wyznaczonym przez UE.

Kraj	Nazwa ustawy o sygnalistach	Obowiązuje od
Austria	HinweisgeberInnenschutzgesetz (HSchG)	25 lutego 2023
Belgia	Loi sur la protection des personnes qui signalent des violations au droit de l'Union ou au droit national	15 lutego 2023
Bułgaria	закон за защита на лицата, подаващи сигнали или публично оповестяващи информация за нарушения	2 maja 2023
Chorwacja	O Proglašenju Zakona O Zašiti Prijavitelja Nepravilnosti	23 kwietnia 2022
Cypr	O περι τησ προστασιασ προσωπων που αναφερουν παραβιασεισ του ενωσιακου και εθνικου δικαιου	4 lutego 2022
Czechy	Návrh zákona o ochraně oznamovatelů	1 sierpnia 2023
Dania	Lov om beskyttelse af whistleblowere	17 grudnia 2021
Estonia	Tööalasest Euroopa Liidu õiguse rikkumisest teavitaja kaitse seadus (TÕRTKS)	1 września 2024
Finlandia	Laki Euroopan unionin ja kansallisen oikeuden rikkomisesta ilmoittavien henkilöiden suojelusta	1 stycznia 2023
Francja	LOI no 2022-401 visant à améliorer la protection des lanceurs d'alerte	1 września 2022
Grecja	Ustawa 4990/2022	15 listopada 2022
Hiszpania	Ley 2/2023 reguladora de la protección de las personas que informen sobre infracciones normativas	13 marca 2023
Holandia	Wijziging van de Wet Huis voor klokkenluiders	18 lutego 2023
Irlandia	Protected Disclosures (Amendment) Bill 2022	1 stycznia 2023
Litwa	Pranešėjų Apsaugos Įstatymas	15 lutego 2022
Luksemburg	Loi du 16 mai 2023	16 maja 2023
Łotwa	Trauksmes celšanas likums	4 lutego 2022
Malta	Protection of the Whistleblower (Amendment) Act, 2021	15 listopada 2021
Niemcy	Hinweisgeberschutzgesetz (HinSchG)	2 lipca 2023
Polska	Ustawa o ochronie sygnalistów	25 września 2024
Portugalia	Lei n.º 93/2021	18 czerwca 2022
Rumunia	LEGE nr.361 privind protectia avertizorilor în interes public	16 grudnia 2022
Słowacja	Návrh zákona (1299), ktorým sa mení a dopĺňa zákon č. 54/2019	1 kwietnia 2023
Słowenia	Zakon O Zaščiti Prijaviteljev (ZZPri)	22 lutego 2023
Szwecja	Lag (2021:890) om skydd för personer som rapporterar om missförhållanden	17 grudnia 2021
Węgry	A panaszokról, a közérdekű bejelentésekről (Projekt ustawy Nr. 3089)	26 maja 2023
Włochy	Decreto Legislativo 10 March 2023, n. 24	15 lipca 2023